You are here Articles Population and Habitat Use of Gaur (Bos gaurus H. Smith) around Khao Phaeng Ma Non-hunting Area, Nakhon Ratchasima Province

Population and Habitat Use of Gaur (Bos gaurus H. Smith) around Khao Phaeng Ma Non-hunting Area, Nakhon Ratchasima Province

E-mail Print PDF

การศึกษาประชากรและการใช้พื้นที่อาศัยของกระทิงบริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาแผงม้า ดำเนินการระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนตุลาคม 2559 รวมกับข้อมูลที่บันทึกอย่างสม่ำเสมอเกี่ยวกับความถี่ ตำแหน่ง และจำนวนตัวของกระทิงที่ออกมาหากินในพื้นที่เกษตรกรรมโดยรอบ ในรอบ 3 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2556 ถึง พ.ศ. 2558 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา จำนวนประชากร สัดส่วนเพศ และโครงสร้างประชากร การใช้ประโยชน์พื้นที่อาศัยของกระทิง โดยวิธีการนับมูลบนเส้นทางศึกษา (line transect method) เพื่อศึกษาความหนาแน่นจำนวนประชากร

ใช้เป็นดัชนีถึงการประโยชน์พื้นที่ ใช้การสังเกตโดยตรงสำหรับการจำแนกเพศและชั้นอายุกระทิงที่ออกมาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อศึกษา โครงสร้าง  สัดส่วนเพศ และอัตราการเพิ่มของประชากรกระทิง ผลการศึกษาความหนาแน่นของกองมูล จาการพบกองมูลทั้งสิ้น 1,679 กอง บนระยะทาง 38 กิโลเมตร คิดเป็นความหนาแน่นของกองมูลเท่ากับ 3,057 กอง/ตร.กม. ความหนาแน่นประชากรกระทิง 2.44 ตัว/ตร.กม. คิดเป็นประชากรกระทิง ทั้งหมด 271 ตัว เมื่อพิจารณาจากขนาดพื้นที่รวมที่ถูกใช้โดยกระทิงทั้งหมดที่มีขนาด 111.15 ตร.กม. ผลจากการพบกระทิงออกมาหากิน 368 ครั้ง ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2559 รวมจำนวนกระทิงที่พบสะสม 8,262 ตัว ขนาดของฝูงที่พบมีความผันแปรระหว่าง 1 – 121 ตัว ค่าเฉลี่ย 22.20 ตัวต่อการพบ (SE=25.25) ส่วนใหญ่เป็นการพบกระทิงหากินเพียงตัวเดียวมากที่สุด จำนวน 39 ครั้ง โครงสร้างประชากรกระทิงคิดเป็นตัวเต็มวัย: ก่อนเต็มวัย: วัยรุ่น: และลูก มีค่า 1: 0.14: 1.02: 0.23 ตามลำดับ สัดส่วนเพศผู้และเพศเมียเต็มวัยในประชากร คิดเป็น 1: 5.43  และ อัตราการเพิ่มของประชากรกระทิงคิดเป็น ร้อยละ 27.29 จากผลการเก็บข้อมูลการพบโดยตรงระหว่าง ปี พ.ศ. 2556 ถึง ปี พ.ศ. 2558 พบว่าพื้นที่ที่กระทิงออกไปนอกพื้นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาแผงม้า 21 บริเวณจำนวน 313 ครั้ง รวมจำนวนกระทิงสะสมที่พบในรอบ 3 ปี 9,036 ตัวโดยแต่ละปีพบจำนวนกระทิงสะสมรวมทุกบริเวณจำนวน  2,487 ตัว 1,986 ตัว และ 1,483 ตัว ตามลำดับ ผลการศึกษายังพบว่ากระทิงออกนอกพื้นที่มากที่สุดระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนมิถุนายน พบจำนวนกระทิงระหว่าง 693 – 2,124 ตัว ขณะที่ช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนธันวาคม พบกระทิงระหว่าง 128 – 348 ตัว กระทิงออกมาหากินใน 4 พื้นที่หลักนอกเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ได้แก่บ้านเขาแผงม้า บ้านคลองทราย บ้านโพธิ์ทองพัฒนา และบริเวณเขาสี่กุมาร ในอำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา กระทิงในบริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาแผงม้าต้องการใช้พื้นที่บริเวณที่เป็นทุ่งหญ้า พื้นที่บริเวณโป่ง และในป่าธรรมชาติ ตามลำดับ ข้อเสนอแนะสำหรับการศึกษาต่อไปได้แก่การศึกษาชนิดพืชอาหาร ความสามารถในการรองรับประชากรกระทิงของพื้นที่ การศึกษาการใช้พื้นที่ทั้งภายในและภายนอกพื้นที่และการเคลื่อนที่ควรมีการศึกษาติดตามด้วยวิทยุติดตาม นอกจากนี้ควรมีการศึกษาประชากรตลอดจนโรคและพันธุกรรมต่อไป ขณะที่ข้อเสนอแนะการจัดการเน้นที่การจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดินและช่วงเวลาที่พบกระทิงออกมามาก ทั้งการป้องกัน การประชาสัมพันธ์เพื่อการอนุรักษ์ควรมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่องต่อไป

 

Population and habitat use studies of gaur around Khao Phaeng Ma Non-hunting Area was procedured during January and October 2016. The data also regularly recorded of frequency, location and number animal that went outside to roam in the agricultural area within 3 years round during January 2013 and December 2015. The objectives were to investigate the animal’s population, age ratio and population structure. The study also included habitat used of the animal. Line transect method was used to collected the dung density to calculated the population density and index the habitat use. Direct sighting was also used to study age ratio, population structure and the recruitment rate of the animal. The results reflected that the dung density gained from 1,679 dung piles on 38 km transect length totally was 3,057 dung piles/km2. The population density was 2.44 individuals/km2. The total gaur population was 271 individuals when determined from the 111.15 km2total area used by the animal. The results gained from 368 times of directed observation during January and October 2016, 8,262 individuals were observed showed that the group size of the animal vary between 1-121 individuals. The average group size was 22.20 individuals (SE=25.25). The most number of seen animals, 39 times, was solitary.   The population structure, adult: sub adult: juvenile: calf was 1: 0.14: 1.02: 0.23 respectively. Sex ratio, adult male: adult female was 1: 5.43 and the recruitment rate of the population was 27.29%.  The data gained from directed observation during 2013 and 2015 showed 313 times of the animal went outside to roam in 21 locations of agricultural areas. Number 9,036 cumulative individuals were observed totally with 2,487, 1,986, and 1,483 cumulative individuals each year respectively.  The study also found that most animal leaving the area during January-June that was found between 693 – 2,124 individuals whereas during July and December the animal was found between 128 – 348 individuals.  The animals roamed outside in 4 main areas outside non-hunting area. There were Ban Khao Phaeng Ma, Ban Khlong Sai, Ban Poo Thong Pattana and Khao Si Kuman Mountain in Wangnamkhieo District, Na Khon Ratchasima Province. The animal within Khao Phaeng Ma Non-hunting Area liked to use grassland habitat fallowed by the area around saltlick side and dense forest area respectively index from the dung densities. Recommendations for further studies were the animal’s forage study, carrying capacity of the area for support the population. Habitat utilization and movement of the population both inside and outside of the area should be investigated by radio telemetry. More ever population monitoring, potential wildlife diseases and the animals’ genetic should be investigated. Whereas further managements should be concentrated on land use management and also time span that found the animal went outside. Public relation for the species conservation should be continued.

 

Key words: Population, Habitat Use, Khao Phaeng Ma Non-hunting Area

ดาว์นโหลด Full (PDF)

Joomlart